Cardiomyopathie.

Ernstige bedreiging voor een kattenhart.

 

Hartproblemen bij de kat worden meestal veroorzaakt door cardiomyopathie, een aandoening van de hartspier. Soms is de ziekte aangeboren, soms pas op latere leeftijd verkregen. In alle gevallen is het een levensbedreigende ziekte.

Dierenarts Chris Polanen beantwoordt veel gestelde vragen over deze ziekte.

Wat is cardiomyopathie precies?

De term cardiomyopathie wordt gebruikt om een aandoening van de hartspier te beschrijven. Er zijn verschillende soorten cardiomyopathie. Bij katten gaat het meestal om hypertrofische cardiomyopathie. Bij deze vorm wordt de hartspier steeds dikker. Het hart kan dan minder bloed bevatten. Het kan nog wel goed samentrekken, maar onvoldoende ontspannen. De hartfunctie verslechtert zodanig, dat de ziekte vaak de dood tot gevolg heeft.

Wat is de oorzaak van cardiomyopathie?

Er zijn verschillende mogelijk oorzaken:

Een infectie, bijvoorbeeld FIV(Kattenaids)

Andere ziekten zoals hoge bloeddruk of een te hard werkende schildklier.

Een gebrek aan taurine in de voeding. Katten kunnen niet zonder het aminozuur taurine, dat verwerkt is in elke complete kattenvoeding. Alleen katten met afwijkende eetgewoonten, bijvoorbeeld die hondenvoeding eten, ontwikkelen een taurinetekort.

Er is een erfelijke cardiomyopathie aangetoond bij de Maine Coon en de Ragdoll.

In de meeste gevallen is er echter geen duidelijke oorzaak vast te stellen.

Welke katten lopen een grote kans cardiomypathie te ontwikkelen?

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, zijn het niet de hele oude katten die het meeste risico lopen. De ziekte wordt het meest gezien bij jonge katten en katten van middelbare leeftijd. Katers lopen meer risico dan poezen.

Bij de Maine Coon en de Ragdoll blijkt dat een derde van de katten een genetische mutatie heeft die deze ziekte veroorzaakt. Er wordt ook onderzoek gedaan naar mogelijke mutaties bij de Noorse Boskat en de Sphinx.

Wat zijn de symptomen van deze ziekte?

De meest voorkomende symptomen zijn benauwdheid, lusteloosheid en een slechte eetlust.

Hoewel deze verschijnselen plotseling zichtbaar kunnen worden, is de ziekte altijd al langere tijd aanwezig. Katten zijn immers dieren die korte perioden van activiteit afwisselen met lange perioden van liggen, zitten en slapen. Een slecht uithoudingsvermogen wordt zo niet opgemerkt.

De benauwdheid wordt vooral zichtbaar als de kat zich inspant. De ademhaling wordt sneller en dieper. Als bij stress of opwinding de hartfrequentie stijgt, ontstaat er een gevaarlijke situatie, waarbij de kat steeds benauwder wordt en kan bezwijken aan een hartstilstand.

In sommige gevallen kan er een stolsel ontstaan dat vastloopt in een bloedvat dat de achterpoten en de staart van bloed voorziet. Staan en lopen is dan niet mogelijk meer. De aandoening is erg pijnlijk en de achterpoten voelen koud aan.

Wat kan de dierenarts tijdens het lichamelijk onderzoek vaststellen?

Een hartruis.

Verandering van de normale anatomie van het hart en een gedeeltelijke obstructie van de bloedstroom veroorzaakt wervelingen in het bloed. Deze kunnen gehoord worden als een hartruis. Een hartruis zegt echter niets over de ernst van de aandoening. Ook bij heel onschuldige afwijkingen in het hart kan er een ruis aanwezig zijn.

Een galop ritme.

In plaats van het normale hartgeluid dat uit twee tonen bestaat, is er soms een derde toon te horen. Ook een galop ritme is niet bewijzend voor cardiomyopathie.

Een ritmestoornis.

Ritmestoornissen kunnen ontstaan bij cardiomyopathie. Ernstige ritmestoornissen die permanent aanwezig zijn,wijzen op een slechte hartfunctie.

Als de dierenarts een van de bovenstaande afwijkingen opmerkt zal hij adviseren een echo te laten maken om het hart verder te onderzoeken.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De beste manier om de diagnose te stellen is met echocardiografie.

Hiermee kan vastgesteld worden hoe groot de veranderingen in het hart zijn en hoe het hart functioneert. Ook eventuele bloedstolsels zijn tijdens een echo te zien.

Voor Maine Coons en Ragdolls is er een genetische test ontwikkeld. Met behulp van bloedonderzoek kan de mutatie in de genen die cardiomyopathie veroorzaakt, worden vastgesteld.

Een negatieve uitslag van de test wil echter niet zeggen dat de kat geen cardiomyopathie kan ontwikkelen. Er zijn zeer waarschijnlijk ook andere mutaties, waar nog geen test voor ontwikkeld is, die de ziekte kunnen veroorzaken.

Ook kan de kat ten gevolge van hoge bloeddruk of een te hard werkende schildklier de ziekte ontwikkelen.

Een positieve uitslag wil zeggen dat het waarschijnlijk is dat de kat cardiomyopathie ontwikkelt.

Hoe wordt cardiomyopathie behandeld?

De behandeling kan bestaan uit:

Een vochtafdrijver om eventueel aanwezig vocht in de longen of borstkas te verwijderen.

Middelen die de hartfunctie ondersteunen:

ACE remmers, die de bloedvaten verwijden en het bloed wegpompen van het hart vergemakkelijken.

Calcium blokkers die de hartspier doen ontspannen zodat er meer ruimte is voor vulling van het hart.

Beta- blokkers die de hartslag vertragen, zodat er meer tijd is voor vulling van het hart.

Aspirine om het ontstaan van stolsels te voorkomen.

Wat is het vooruitzicht voor katten met cardiomyopathie?

Dit hangt af van de ernst en het type van de aandoening.

Bij katten die cardiomyopathie ontwikkeld hebben door hoge bloeddruk of een te hard werkende schildklier, moeten ook deze aandoeningen behandeld worden. Het vooruitzicht hangt dan mede af van het onder controle krijgen hiervan.

Katten die door het vastlopen van een stolsel complicaties hebben gehad, hebben geen goed vooruitzicht.

Ook katten met ernstige klachten die niet snel opknappen na instellen van de behandeling hebben een slecht vooruitzicht.

Over het algemeen geldt: hoe later cardiomyopathie ontdekt wordt, hoe slechter de conditie van het hart en hoe slechter het vooruitzicht.

Wat kan ik doen om cardiomyopathie bij mijn kat tijdig te ontdekken?

Cardiomyopathie is een van de aandoeningen die heel lang verborgen aanwezig kunnen zijn.

Er zijn sterke aanwijzingen dat het instellen van een behandeling voor er klinische klachten zijn, het begin van klachten kan uitstellen en hartfalen kan voorkomen.

Het stellen van de diagnose voordat er klinische klachten zijn, gebeurt over het algemeen tijdens de jaarlijkse controle door de dierenarts die dan een afwijkend geluid of ritme van het hart vaststelt. Na het stellen van de diagnose kan dan direct een behandeling ingesteld worden.

Bij katten die behoren tot een ras waarin cardiomyopathie veel voorkomt, is een jaarlijkse echo van het hart aan te raden.