Veel mensen hebben al eens een kat verloren doordat de nieren niet meer functioneerden. Datis niet verwonderlijk, want een op de drie oude katten krijgt last van slecht werkende nieren.De aandoening wordt vaak pas in een laat stadium vastgesteld, omdat eigenaren dan passymptomen zien. Hoe later de aandoening vastgesteld wordt, hoe minder de dierenarts nogkan doen. Het is dan ook begrijpelijk dat er vele misverstanden bestaan over het nierprobleemvan de oudere kat. Dierenarts Chris Polanen zal de meest gestelde vragen over dit probleembeantwoorden.
Op welke leeftijd treedt dit probleem op?
Af en toe wordt een slechte nierfunctie vastgesteld bij een jonge kat. Verreweg de meestegevallen worden gezien bij katten ouder dan tien jaar.

Wat gaat er eigenlijk mis met de nieren bij oude katten?
Nieren filteren het bloed en scheiden afvalstoffen uit. Als de nieren minder goed werken,blijven er te veel afvalstoffen in het bloed achter. Uiteindelijk blijven er zoveel afvalstoffen inhet lichaam circuleren dat het lichaam hierdoor vergiftigd raakt.Nieren kunnen door veel oorzaken beschadigd raken en daardoor slechter gaan werken.Infecties en giftige stoffen zijn berucht. Bij sommige raskatten zoals Abessijnen(amyloidoseafzetting in de nieren) en Perzen(cysten in de nieren)is er een duidelijke oorzaak. Bij hetgrootste deel van de katten wordt de oorzaak echter nooit achterhaald. Waarom bij zoveeloude katten de nierfunctie achteruit gaat, is door wetenschappers nog niet ontdekt.

Wat zijn de symptomen?
Als de achteruitgang van de nieren begint is er aan de kat niets te merken. Er is pas wat tezien als er al twee derde van de nieren verloren is gegaan. De duidelijkste symptomen zijn:een slechte eetlust, regelmatig braken, veel drinken en plassen, vermageren en een doffe,plukkerige vacht. In het eindstadium eet de kat niet of nauwelijks meer en braakt bijnadagelijks.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Door middel van bloed en eventueel urine onderzoek. In het bloed wordt het gehalte vanstoffen bepaald die door de nieren uitgescheiden worden(creatinine en ureum). Hoe slechterde nieren werken, hoe hoger het gehalte aan deze stoffen is.Ook wordt gekeken naar mineralen in het bloed(kalium en fosfaat.) Bij nierpatiënten zijndeze gehalten vaak afwijkend. Dit geeft een verdere verslechtering van de conditie. Dezeafwijkingen kunnen gecorrigeerd worden.In de urine wordt gekeken of er aanwijzingen zijn voor een infectie( bacteriën, bloed).Ook wordt gekeken naar het gewicht van de urine. Hoe slechter de nieren werken, hoe lichterde urine is.

Hoe wordt een kat met slechte nieren behandeld?
Er zijn verschillende stadia te onderscheiden.

1 De kat met licht verminderde nierfunctie. Er zijn nog geen symptomen. De diagnose wordtgesteld tijdens een routine controle, bijvoorbeeld een senior controle of een vaccinatie.De voeding zal veranderd worden in een nierdieet. De dierenarts zal de nierfunctie daarnaregelmatig controleren Door de vroege diagnose en behandeling stijgt de levensverwachtingvan de kat met enkele jaren.

2 De kat met duidelijke symptomen. De eigenaar heeft de dierenarts bezocht omdat deconditie van de kat achteruitgaat, de eetlust is slecht, veel overgeven etc.Behandeling: nierdieet en eventueel medicijnen.

3 De kat is echt ziek. De kat braakt, eet sinds kort helemaal niet meer en voelt zich duidelijkniet goed.Behandeling: een infuus, medicijnen tegen misselijkheid en braken.Als de kat hersteld is: nierdieet en medicijnen.
Vaak wordt een kat pas in het eindstadium van het proces van nierverslechtering aangeboden.Het dier is dan al maanden(jaren) ziek en ernstig vermagerd. De eetlust is geleidelijk aansteeds minder geworden en het braken steeds meer. Als de kat wordt aangeboden bij dedierenarts heeft hij/zij al langere tijd niet gegeten. De waarden in het bloed van creatinine enureum zijn dan dusdanig verhoogd, dat de dierenarts euthanasie zal adviseren.

Waarom is een nierdieet zo belangrijk?
De basis van de behandeling van een nierpatiënt is het nierdieet. Door verlaging van het eiwit,fosforgehalte en natrium in de voeding worden er minder afvalstoffen in het lichaam gevormden vastgehouden. Hoe minder afvalstoffen in het lichaam achterblijven, hoe langer de conditiegoed blijft. De symptomen zoals misselijkheid, braken en slecht eten zijn een gevolg van deophoping van deze afvalstoffen. Aangetoond is dat nierpatiënten wel drie jaar langer kunnenleven als ze een nierdieet eten in plaats van gewone voeding.Veel katteneigenaren willen hun kat geen lekker eten ontzeggen.’Liever korter leven,dan een kat kwellen met een dieet,’hoor ik vaak. Het is een misverstand dat een kat opeen nierdieet zetten, een moderne vorm van dierenmishandeling is. Door een kat gewonevoeding te geven verhoog je de hoeveelheid van afvalstoffen, de kat wordt misselijk, eetminder en gaat braken.Nierdieten zijn tegenwoordig veel smakelijker dan bijvoorbeeld vijf jaar geleden. De meestekatten lusten wel één van de merken die de dierenarts momenteel tot zijn beschikking heeft.
Welke medicijnen kunnen gebruikt worden voor nierproblemen?
Sinds enkele jaren is het middel Fortekor in Nederland wettelijk geregistreerd voor debehandeling van nierpatiënten. Het is een tablet die speciaal voor katten in een smakelijkevorm gemaakt is en door de meeste katten als een snoepje opgegeten wordt.Fortekor verlaagt de bloeddruk in de nier en voorkomt zo snelle verslechtering van de nieren.Ook eiwitverlies via de urine wordt tegengegaan. De fabrikant van dit middel claimt dat dekwaliteit van leven verbetert, de eetlust toeneemt en de katten ook nog langer leven. In depraktijk zie ik dat veel het katten het erg goed doen op dit middel.
Sinds kort is er nieuw middel in Nederland geregistreerd voor nierpatiënten: Ipakitine. Ditmiddel is een smakelijk poeder dat over het eten gestrooid kan worden. Ipakitine bindtfosfaat dat bij veel nierpatiënten in te hoge concentratie in het bloed aanwezig is. Een te hogeconcentratie fosfaat is schadelijk voor het lichaam. Ook zou Ipakitine overtollige afvalstoffenin het lichaam van nierpatiënten moeten binden. Gezien de korte tijd dat het middel op demarkt is, is er in Nederland nog weinig ervaring mee.
Veel nierpatiënten hebben een te laag gehalte aan kalium in het bloed. Dit geeft spierzwakteen een slechte eetlust. Kalium kan in poedervorm aan het eten toegevoegd worden.
Is het mogelijk om bij een kat een niertransplantatie uit te voeren?
Net als bij mensen is het voldoende om één van de slecht werkende nieren te vervangen dooreen gezonde nier. Dit wordt in de Verenigde Staten bijvoorbeeld bij katten al veel gedaan. InNederland echter nog niet.

Kunnen nierproblemen genezen?
Nieren kunnen herstellen van een vergiftiging of een infectie. Dit zie je vooral bij jongedieren Bij de meeste oude katten is er al zoveel nierweefsel verloren gegaan dat herstel van denierfunctie niet mogelijk is. Als de kat echter niet te laat bij de dierenarts aangeboden wordt,kan door behandeling de kwaliteit van leven verbeterd worden en het leven verlengd worden.
Samenvattend: is uw kat ouder dan tien jaar, ga dan minimaal een keer per jaar naarde dierenarts voor een controle van de nierfunctie. Dus ook als u geen symptomen vannierproblemen ziet. Bent u er op tijd bij, dan leeft uw kat beduidend langer en in betereconditie!