Is dat gevaarlijk niesziekte?
Niesziekte is de meest voorkomende infectieziekte bij de kat. Iedereen die veel met kattente maken heeft, wordt er vroeg of laat mee geconfronteerd. Het is een ziekte die als eenonschuldige verkoudheid voorbij kan gaan of als een dodelijke griep kan toeslaan. Geenwonder dat ze door veel katteneigenaren gevreesd wordt en er altijd veel vragen over gesteldworden. Dierenarts Chris Polanen geeft antwoord op de meest gestelde vragen.

Wat is niesziekte?
Niesziekte is een verzamelnaam voor infecties van de voorste luchtwegen van de kat(neus,keel, luchtpijp).Deze infecties veroorzaken: niezen, snot uit de neus, vieze ogen,blaren op de tong. hoesten en algemeen ziek zijn.
Waar wordt niesziekte door veroorzaakt?De belangrijkste verwekkers van niesziekte zijn twee virussen: het rhinotracheitis virus(eenherpes virus)en het calicivirus. Chlamydia en Bordetella, twee soorten bacteriën kunnen elkook niesziekte veroorzaken, alleen of in combinatie met een van de twee virussen.

Is niesziekte gevaarlijk?
Dat hangt af van de situatie. Katten die gevaccineerd zijn zullen geen of slechts mildeziekteverschijnselen vertonen. Katten die niet(of te lang geleden) gevaccineerd zijn kunnenernstig ziek worden. Hoge koorts, een verstopte neus en soms blaren op de tong zijn dan deoorzaken waardoor een kat stopt met eten en drinken. De meeste katten zullen metdiergeneeskundige zorg de infectie overleven. Voor kittens, oude of zwakke dieren bestaatechter het gevaar dat ze aan de ziekte overlijden.
Wanneer loopt mijn kat de meeste kans om niesziekte op te lopen?
Niesziekte komt het meest voor op plekken waar katten in grote groepen bij elkaargehouden worden. Dus pensions, asiels en huishoudens met veel katten. Ook kittens die uitdierenwinkels afkomstig zijn of van boerderijen hebben vaak niesziekte.Vooral in pensions en asiels ligt niesziekte altijd op de loer. De besmettingen die daarontstaan zijn vaak ernstig en hardnekkig. Vandaar de grote nadruk op vaccinatie voor een kater naar toe gaat.

Hoe kan niesziekte voorkomen worden?
Als er voor een ziekte geldt’voorkomen is beter dan genezen’, dan is het niesziekte! Door optijd te vaccineren voorkomt u dat uw kat ziek wordt. Gevaccineerde katten krijgen hoogstenseen milde verkoudheid die snel weer over gaat.Over het algemeen worden kittens gevaccineerd op 9 en 12 weken. De daarop volgendevaccinatie op eenjarige leeftijd is ook erg belangrijk

Moet een kat elk jaar gevaccineerd worden?
Daar is momenteel veel discussie over. In de Verenigde Staten worden bijvoorbeeld veel
katten om de twee jaar gevaccineerd. De grote vraag is of de bescherming tegen niesziektedan voldoende is Fabrikanten van vaccins geven maar de garantie van 1 jaar bescherming navaccinatie. Het is in ieder geval verstandig om katten die risico lopen elk jaar te vaccineren.
Moet een kat die altijd binnen zit, elk jaar tegen niesziekte gevaccineerd worden?
Er zijn onderzoeken die er op wijzen dat een kat die nauwelijks risico loopt, niet elk jaargevaccineerd hoeft te worden. Denk er wel aan dat de virussen die niesziekte veroorzakendoor mensen aan handen en kleding meegenomen kunnen worden. Iemand die in contactis geweest met een kat die niesziekte heeft, kan het virus dus overbrengen. Ik zie in mijnpraktijk af en toe gevallen van katten die niet in contact komen met andere katten en tochniesziekte krijgen. Hoe de kat besmet is, blijft dan meestal een raadsel.Het is belangrijk dat een kitten een goede basisvaccinatie krijgt, dwz een vaccinatie op leeftijdvan 9 en 12 weken en een jaar later een herhaling. Een kat die altijd binnen zit kan na dezebasisvaccinatie, waarschijnlijk wat minder vaak gevaccineerd worden. Helemaal stoppen metvaccineren, zoals veel mensen doen die binnenkatten hebben, is echter onverstandig. Danheeft de kat geheel geen afweerstoffen en als de niesziekte dan toeslaat, kunnen de gevolgenernstig zijn.

Mijn kat heeft niesziekte gekregen na de vaccinatie. Hoe kan dat?
Soms heeft een kat al een niesziekte infectie onder de leden, zonder dat dit te zien is.Wordt zo een kat gevaccineerd, dan is er een grote kans dat de kat ziek wordt. Vaccineren isnamelijk een beetje verzwakt virus inspuiten en het lichaam zo aanzetten tot het makenvan afweerstoffen. Als er al een sluimerende niesziekte infectie gaande is, wordt hetafweersysteem overbelast en de kat ziek.
Zijn alle niesziekte vaccinaties hetzelfde?
Nee, er zijn grote verschillen. Allereerst zijn er levende en dode vaccins.Een levend vaccin bevat levend, maar verzwakt virus. Zo een vaccin geeft een goedebescherming, maar een kat die al niesziekte of een andere ziekte onder de leden heeft, kanna zo een vaccinatie ziek worden. Een dood vaccin bevat dood virus. De bescherming is watminder, maar een kat wordt er nooit ziek van. Er worden overigens steeds betere dode vaccinsontwikkeld.Verschillende merken vaccins bevatten verschillende virusstammen. Fabrikanten vanrecent ontwikkelde vaccins claimen dat deze vaccins beter afgestemd zijn op de momenteelvoorkomende virusstammen. In hoeverre dit in Nederland ook daadwerkelijk het geval is, isin de praktijk nog niet duidelijk geworden.Er zijn ook niesziektevaccins die behalve de virussen ook Chlamydia bevatten. De opvattingvan virologen in Nederland is dat deze Chlamydia vaccinatie niet aan alle katten gegevenhoeft te worden. Alleen in situaties waar er een grote kans is op een Chlamydia infectie. Datis bijvoorbeeld in bepaalde pensions en asiels aangetoond.Er bestaat ook een aparte Bordetella vaccinatie die in de neus toegediend wordt. Dezebeschermt het neusslijmvlies tegen infectie door de Bordetella bacterie. Deze bacterie kanook niesziekte veroorzaken. Deze extra vaccinatie kan in combinatie gegeven worden met degewone niesziekte enting tegen de virussen. Voor katten die in een situatie komen waarbij deinfectiedruk hoog is zoals een pension of asiel, lijkt deze enting nuttig.

Mijn kat heeft niesziekte en komt er ondanks antibiotica maar niet vanaf. Hoe kan dat?
Dan is er sprake van chronische niesziekte. Sommige katten slagen er niet in een niesziekteinfectie geheel kwijt te raken. Dit noemen we niesziekte dragers. Ze zullen gedurende hunleven telkens weer niesziekte symptomen vertonen en zijn dan ook besmettelijk voor anderekatten.De oorzaak van de meeste niesziekte infecties zijn het herpes en calicivirus. Als deslijmvliezen door deze virussen zijn aangetast volgen er bacteriële infecties. Dit is duidelijkte zien als er vies snot uit de neus komt en als de ogen vies zijn. Antibiotica helpt niet tegende virussen, maar wel tegen de bijkomende bacteriën. Daarom knapt een kat die niesziekteheeft vaak snel op na een antibioticakuur. Het snot verdwijnt en de ogen worden schoon. Devirussen moet het lichaam echter zelf overwinnen. Zo een kat kan dus wel langdurig blijvenniezen.Gaat het niezen over, wil dat bij zulke katten niet zeggen dat de ziekte voorgoed voorbij is. Zezal na een tijdje weer terugkomen.

Hoe kan niesziekte het best behandeld worden?
Dat hangt van de omstandigheden af.Als uw kat in goede conditie is en op tijd gevaccineerd, zullen de verschijnselen erg mild zijn:niezen, wat vochtige ogen, misschien wat minder eetlust. Dan hoeft er eigenlijk niets gedaante worden.Is uw kat niet gevaccineerd en echt ziek( snot uit de neus, vieze ogen, geen eetlust, koorts)zalde behandeling bestaan uit een koortsremmend middel en antibiotica. Dit geldt vooral voorkittens en oude of zwakke katten.Chronische niesziekte is moeilijker te behandelen. Antibiotica helpt wel wat, maar het isvooral de weerstand van de kat die verbeterd dient te worden. Een middel dat hiervoorgebruikt wordt is lysine, een aminozuur. Er zijn aanwijzingen dat het de weerstand van de katverhoogt. Lysine wordt tegenwoordig ook in sommigen merken kattenvoeding verwerkt.Interferon is ook een stof die de weerstand verhoogd en is in Nederland op de markt voordiergeneeskundig gebruik. Een nadeel is dat interferon erg duur is en succes zeker nietgegarandeerd kan worden.

Uw advies aan katteneigenaren?

Niesziekte is alleen gevaarlijk als uw kat niet gevaccineerd is. Denk er aan als u een nieuwekat in huis kat neemt, dat deze kat niesziekte bij zich kan dragen zonder dat dat aan debuitenkant te zien is. Dit geldt vooral voor katten die uit een grote groep komen, dus uit eendierenwinkel, asiel of van een boerderij of fokker. Ook gewoon een huis vol katten die nietgevaccineerd zijn is vaak een bron van niesziekte infecties.Zorg dat uw katten gevaccineerd zijn ruim voordat er een nieuwe kat in huis komt.Voor bezoek aan een pension of asiel moet uw kat uiteraard ook goed gevaccineerd zijn.