Het steriliseren van een teef
In de volksmond wordt het onvruchtbaar maken van een teef, steriliseren of ‘helpen’ genoemd, maar een betere benaming is eigenlijk castreren. Steriliseren is het afbinden van de eileiders. Deze term is afkomstig uit de humane geneeskunde. Wat er bij een teef gebeurt, is het verwijderen van de eierstokken, nadat de bloedtoevoer is afgebonden. Vandaar dat castreren bij teven ook een betere benaming zou zijn. Dierenartsen spreken in de praktijk van een sterilisatie, omdat deze term zo ingeburgerd is dat spreken over een castratie van een teef teveel verwarring geeft. Een enkele keer verwijderen we niet alleen de eierstokken, maar moeten we ertoe overgaan de volledige baarmoeder ook te verwijderen (OVH). Dit is slechts noodzakelijk wanneer er afwijkingen aan de baarmoeder aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld een ontsteking of een tumor.
Waarom wordt niet de gehele baarmoeder eruit gehaald?
Dit wordt niet meer standaard gedaan omdat het niet nodig is. De operatie is dan zwaarder, omdat de snede in de buik dan groter gemaakt dient te worden en er meer weefselschade is. Het ongemak na de operatie zal daardoor groter zijn en het herstel duurt dan ook langer. Door het verwijderen van alleen de eierstokken neem je de hormonale invloed weg en dat is het doel van deze operatie.
Voordelen van steriliseren
- Er wordt een afname gezien van het risico op kwaadaardige melkkliertumoren(borstkanker) op oudere leeftijd. Wanneer de ingreep voor de eerste loopsheid wordt gedaan is dit risico zelfs kleiner dan 1%. Dit percentage stijgt naar 7% wanneer de ingreep tussen de 1e en 2e loopsheid wordt gedaan. Hoe langer gewacht wordt met steriliseren, hoe groter de kans op het ontstaan van melkkliertumoren wordt. Dit wil uiteraard niet zeggen dat uw hond per definitie melkkliertumoren zal krijgen wanneer u haar niet laat steriliseren. Echter het risico is groter.
- Het risico van het ontstaan van goedaardige melkkliertumoren reduceert naar vrijwel 0%.
- Na het steriliseren bestaat er geen risico meer op het ontwikkelen van een baarmoederontsteking (pyometra).
- Er is duidelijk een vermindering van de kans op het ontwikkelen van suikerziekte.
Nadelen van steriliseren
- Er bestaat een vergrote kans op het ontwikkelen van urine incontinentie. Honden met een volwassen gewicht boven de 20 kg hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van incontinentie, tevens bestaat er een lijst met risicorassen. Van de volgende rassen wordt een verhoogd risico vermeld: Boxer, Dobermann, dwergpoedel, Old English Sheepdog, Weimaraner, Riesenschauzer, Rottweiler, Bouvier en Ierse Setter. Urine incontinentie is een vervelend probleem wanneer het optreedt, maar is over het algemeen wel goed te behandelen met medicijnen.
- Een tweede nadeel van steriliseren is dat het lichaamsgewicht van de teef kan gaan toenemen. Dit heeft u als eigenaar echter vooral zelf in de hand, dus eigenlijk kunnen we niet van een echt nadeel spreken. Het beste is het om het gewicht van uw hond goed in de gaten te houden, door uw hond regelmatig te wegen. Daarvoor mag u te allen tijde even binnen lopen. Indien noodzakelijk kan dan het voederschema van uw hond worden aangepast. Zeker in de beginperiode na de sterilisatie is het belangrijk om goed het gewicht in de gaten te houden. Het stofwisselingsniveau en de eetbehoefte van uw hond veranderen beiden na de sterilisatie, en in het begin zal u samen uw dier een nieuwe balans moeten zoeken in de hoeveelheid voeding en het lichaamsgewicht.
- Gedragsveranderingen worden eigenlijk alleen waargenomen bij teven die erg dominant zijn. Zij kunnen na de ingreep nog dominanter worden. Dit is zeker iets waar u rekening mee dient te houden.
- Ten slotte kunnen er bij bepaalde rassen vachtveranderingen optreden, de zogeheten puppy coat kan ontstaan. Dit wordt met name gezien bij Cocker Spaniels, Afghaanse Windhonden, Ierse Setters en New Foundlanders.
Op welke leeftijd kan ik mijn teef het beste laten steriliseren?
Over het beste tijdstip wordt veelvuldig gediscussieerd. Vooral of het vóór of na de eerste loopsheid moet gebeuren.
- Het voordeel van steriliseren vóór de 1e loopsheid ten opzichte van na de 1e loopsheid is dat het risico op het ontstaan van kwaadaardige melkkliertumoren beduidend kleiner is: < 1% tegen 7%.
- Het nadeel van steriliseren voor de 1e loopsheid ten opzichte van een sterilisatie na de 1e loopsheid is, dat het risico op het ontwikkelen van incontinentie wat groter is. Zeker wanneer uw hond tot de risicorassen behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van boven de 20 kg. Dit risico is 9.8% voor het ontwikkelen van incontinentie wanneer de ingreep vóór de 1e loopsheid wordt gedaan ten opzichte van 3.7% bij een ingreep na de 1e loopsheid. Er wordt hier uiteraard over risico’ s gesproken, dat wil niet per definitie zeggen dat uw hond incontinent zal worden. Het risico na de 1e loopsheid is wat kleiner, doordat het urinewegstelsel een betere rijping kan ondergaan door hormonale (oestrogene) invloeden.
Advies
Wanneer uw hond tot de risicorassen voor urine incontinentie behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van boven de 20 kg adviseren wij om haar eerst 1x loops te laten worden en dan pas tot sterilisatie over te gaan. Dit met het oog op bovenbesproken incontinentie problematiek. Het risico op het ontwikkelen van melkkliertumoren op oudere leeftijd is dan wel iets groter.
Wanneer een teef niet tot de risicorassen van urine incontinentie behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van minder dan 20 kg, is ons advies om haar vóór de 1e loopsheid te steriliseren. We kunnen geen garanties geven over het wel dan niet ontwikkelen van incontinentie, maar bij deze honden wordt het zelden waargenomen met uitzondering van de Dwergpoedel.
Wanneer u ervoor kiest om het vóór de 1e loopsheid te laten doen, dan kunt u de ingreep het beste tussen 5.5 en 6 maanden leeftijd laten doen. Indien u ervoor kiest om het op latere leeftijd te laten doen, dan is het beste moment daarvoor tussen 2 loopsheden in. Een teef wordt meestal 2 x per jaar loops, enkele rasuitzonderingen daargelaten. Dit betekent dat u bij aanvang van de loopsheid dan nog ongeveer 3 maanden wacht alvorens de ingreep wordt gedaan. De reden hiervoor, heeft te maken met het feit dat de baarmoeder dan minder doorbloed en gezwollen is, waardoor het operatierisico kleiner is. Het geslachtsapparaat bevindt zich 3 maanden na de loopsheid in de meest rustige fase.
Steriliseren of medicamenteus voorkomen dat uw teef loops wordt?
Onze voorkeur gaat uit naar het steriliseren van een teef. Indien u niet met uw teef wilt fokken is het met het oog op het ontwikkelen van problemen op latere leeftijd het beste om uw teef te laten steriliseren. Het twee maal per jaar geven van injecties met hormonen om de loopsheid te voorkomen heeft veel bijwerkingen zoals een groter risico op borstkanker, baarmoederontsteking en suikerziekte.
Bij het steriliseren van een teef wordt er een snede gemaakt in het midden van de buik. De eierstokken worden opgezocht, onderbonden en verwijderd. De baarmoeder wordt gecontroleerd en indien er geen afwijkingen worden gevonden, wordt deze niet verwijderd. Dit is namelijk extra belastend voor de teef en niet noodzakelijk als er geen afwijkingen waarneembaar zijn. De buik wordt in 3 lagen gehecht, zoanig dat u en de hond geen hechtingen aan de buitenkant waarnemen (subdermale sluiting). Er wordt gewerkt met moderne hechtmaterialen en onder steriele en veilige omstandigheden. De pijnstilling is optimaal, ook na de operatie.
Tegenwoordig is ook laparoscopische chirurgie mogelijk. De eierstokken worden tijdens een kijkoperatie via twee kleine sneden verwijderd. Uitgebreid onderzoek van Dr. Nickel uit Duitsland heeft uitgewezen dat er nauwelijks voordelen te benoemen zijn wanneer je de laparoscopische ingreep vergelijkt met de traditionele wijze zoals hierboven beschreven. De verschillen die besproken worden in zijn studie hebben met name te maken met pijnstilling voor en na de operatie. Wanneer je goede pijnstilling geeft, zijn er geen aanwijsbare verschillen en weegt het kostenverhogende aspect niet op tegen de verschillen. Qua chirurgie tijd levert laparoscopie geen verkorting van de chirurgietijd op ten opzichte van de traditionele ingreep.
